Tax Advisory

Meerwaardebelasting op aandelen: leg de waarde van je vennootschap nu vast, ook als verkopen niet aan de orde is

Foto auteur HubSpot (3)
Geschreven door Wladimir Vanderbauwede

Wie aandelen van een eigen vennootschap aanhoudt, krijgt sinds 1 januari 2026 te maken met een nieuw fiscaal gegeven: de meerwaardebelasting op financiële activa. Verkoop je die aandelen later met winst, dan kan een deel van die winst belast worden. Welk deel precies, hangt voor aandelen die je al vóór 2026 bezat in grote mate af van één datum: 31 december 2025. De waarde op die dag geldt als vertrekpunt; wat daarbovenop komt, is in principe de belastbare meerwaarde. Ook zonder enige verkoopintentie loont het dus de moeite om bij die waarde stil te staan, zeker wanneer je denkt aan opvolging, een schenking of wat er na je overlijden met je aandelen gebeurt.

De meerwaardebelasting in een notendop

Sinds 1 januari 2026 worden meerwaarden belast die particulieren realiseren op financiële activa, voor zover die binnen het normale beheer van het privévermogen vallen.

De lijst van geviseerde activa is lang:

  • aandelen, zowel beursgenoteerd als niet-beursgenoteerd;
  • obligaties;
  • fondsen en andere collectieve beleggingen;
  • bepaalde verzekeringscontracten;
  • cryptoactiva;
  • en nog heel wat andere financiële producten.

Voor de ondernemer-aandeelhouder ligt de focus uiteraard op de niet-beursgenoteerde aandelen van zijn of haar vennootschap. Belangrijk om te weten: de belasting is pas verschuldigd wanneer een meerwaarde effectief wordt gerealiseerd, typisch bij een verkoop. Groeit je onderneming in waarde zonder dat je iets verkoopt, dan wordt er niets belast.

Ook een schenking of een overgang bij overlijden is op zich geen belastbaar feit. Toch kunnen ze, zoals verder blijkt, een grote invloed hebben op de belasting die later bij een verkoop moet worden betaald.

Twee regimes, twee uitkomsten

Hoeveel belasting je betaalt, hangt niet alleen af van de grootte van de meerwaarde, maar ook van de omvang van je participatie.

Het basisregime voorziet een tarief van 10%, na toepassing van de vrijstelling. Bezit je op het moment van de verkoop individueel minstens 20% van de aandelen, dan spreken we van een aanmerkelijk belang en geldt een apart regime.

Binnen dat regime blijft, mits voldaan aan een aantal voorwaarden, een eerste schijf van € 1 miljoen aan meerwaarden, gespreid over vijf jaar, vrijgesteld. Boven dat bedrag gelden progressieve tarieven. Voor bijzondere situaties, zoals de overdracht van aandelen aan een eigen holding (de zogenaamde interne meerwaarden), bestaan dan weer specifieke regels.

Drie factoren bepalen dus mee de uiteindelijke rekening: wie de aandelen verkoopt, welk percentage die persoon op dat ogenblik aanhoudt en welke fiscale startwaarde aan de aandelen kleeft.

31 december 2025: de nulmeting

De wetgever wil enkel de waardeaangroei belasten die na de invoering van de belasting ontstaat. Wat vóór 2026 aan waarde werd opgebouwd, blijft buiten schot. Om die grens te trekken, is een startwaarde nodig.

Een vereenvoudigd voorbeeld:

  • de waarde van je aandelen op 31 december 2025 bedraagt € 800.000;
  • enkele jaren later verkoop je ze voor € 1.100.000.

De belastbare meerwaarde is in dat geval in principe niet de volledige verkoopprijs, maar enkel de aangroei sinds de nulmeting: € 300.000. Voor financiële activa die je al vóór 2026 in bezit had, moet dus een fiscale startwaarde worden vastgelegd.

Bij beursgenoteerde aandelen volstaat de slotkoers. Een niet-beursgenoteerde vennootschap heeft echter geen dagkoers. Daar moet de waarde op een andere manier worden bepaald, en precies daar komt de waardering in beeld.

Welke methodes laat de wet toe?

Voor niet-beursgenoteerde aandelen reikt de wet verschillende manieren aan om de waarde op 31 december 2025 te bepalen. Naargelang de situatie kan je terugvallen op:

  • een prijs die in de loop van 2025 tussen onafhankelijke partijen werd betaald;
  • een waarderingsformule die vooraf contractueel was afgesproken, bijvoorbeeld in een aandeelhoudersovereenkomst;
  • de forfaitaire formule: het eigen vermogen vermeerderd met vier keer de EBITDA;
  • een economische waardering, opgemaakt door een bedrijfsrevisor of gecertificeerd accountant.

Daarnaast kan, onder voorwaarden en voor verkopen tot en met 31 december 2030, een hogere historische aanschaffingswaarde in aanmerking komen, op voorwaarde dat je die kan aantonen.

Een economische waardering is met andere woorden geen verplichting. Ze wordt wel interessant wanneer de forfaitaire formule de werkelijke waarde van je onderneming onderschat. Hoe sterker de waarde op 31 december 2025 gedocumenteerd is, hoe beter je later kan aantonen welk deel van een meerwaarde effectief belastbaar is.

Fiscale referentiewaarde versus economische waardering

Twee begrippen die vaak door elkaar worden gebruikt, maar niet hetzelfde betekenen.

De fiscale referentiewaarde is het bedrag dat voor de meerwaardebelasting als vertrekpunt geldt voor je aandelen op 31 december 2025.

De economische waardering is één manier om tot die referentiewaarde te komen. Ze gaat verder dan een formule: er wordt gekeken naar de resultaten, de toekomstperspectieven, de activiteiten, de risico’s en alle andere elementen die de waarde van een onderneming bepalen. Dat is vooral zinvol wanneer eigen vermogen en EBITDA geen correct beeld geven van wat je onderneming werkelijk waard is.

Of een bijkomende waardering de moeite loont, is telkens een afweging per dossier.

“Ik heb een aanmerkelijk belang. Waarom zou ik laten waarderen?”

Veel ondernemers stellen zich die vraag. Wie bij de verkoop minstens 20% van de aandelen aanhoudt, geniet onder voorwaarden van de vrijstelling op de eerste € 1 miljoen aan meerwaarden over vijf jaar.

De verleiding is dan groot om te denken: “Ik zit ruim boven die 20%. Waarom zou ik vandaag geld uitgeven aan een waardering?”

Die redenering klopt alleen zolang het aandeelhouderschap ongewijzigd blijft. De 20%-grens wordt immers getoetst per aandeelhouder en op het ogenblik van de overdracht. Dat jij vandaag 30%, 60% of 100% bezit, zegt niets over de positie van jou of je opvolgers op het moment dat de aandelen ooit worden verkocht.

Wanneer de aandelen worden verdeeld

Een voorbeeld. Een ondernemer bezit 30% van de aandelen van een familiebedrijf en heeft dus een aanmerkelijk belang. Hij schenkt die aandelen in gelijke delen aan zijn drie kinderen. Elk kind ontvangt zo 10% van de aandelen. De schenking zelf brengt geen meerwaardebelasting met zich mee: er wordt niets verkocht.

Enkele jaren later beslissen de kinderen om hun aandelen te verkopen. Elk van hen bezit op dat moment individueel 10%, ruim onder de drempel van 20%. Het gunstige regime voor een aanmerkelijk belang is dan in principe niet meer van toepassing.

De verkoop valt in dat geval onder het basisregime, met een tarief van 10% na toepassing van de vrijstelling. Hetzelfde kan gebeuren bij een overlijden, wanneer een participatie onder meerdere erfgenamen wordt verdeeld. Dezelfde aandelen kunnen fiscaal dus heel anders worden behandeld, afhankelijk van wie ze verkoopt en hoe het aandeelhouderschap op dat moment is verdeeld.

Geen nieuwe start voor erfgenamen of begiftigden

Je zou kunnen verwachten dat de waarde op het moment van de schenking of het overlijden de nieuwe aanschaffingswaarde wordt voor wie de aandelen ontvangt. Voor de meerwaardebelasting is dat in principe niet zo. De fiscale geschiedenis van de aandelen reist mee.

Bezat de schenker of de overledene de aandelen al vóór 1 januari 2026, dan blijft de waarde op 31 december 2025 ook voor de volgende generatie het vertrekpunt, zelfs als de verkoop pas jaren later plaatsvindt. Een goed onderbouwde waardering vandaag beschermt dus niet alleen je eigen fiscale positie, maar ook die van je opvolgers.

Meer scenario’s dan je denkt

Schenking en erfenis zijn de meest voor de hand liggende voorbeelden, maar je participatie kan ook op andere manieren onder de 20% zakken. Denk aan:

  • de toetreding van een nieuwe vennoot of investeerder;
  • een kapitaalverhoging waaraan je niet of niet volledig deelneemt;
  • een gedeeltelijke verkoop van je aandelen;
  • een herschikking van het aandeelhouderschap;
  • een gefaseerde familiale overdracht.

Wie vandaag ruim boven de drempel zit, kan er morgen dus onder vallen.

Een waardering als onderdeel van je vermogensplanning

Een waardering is daarom meer dan de voorbereiding op een verkoop die al op de agenda staat. Ze past evengoed in een bredere planning rond:

  • de toekomstige overdracht van je onderneming;
  • de familiale opvolging;
  • een geplande schenking of de regeling van je nalatenschap;
  • wijzigingen in de aandeelhoudersstructuur;
  • een verkoop waarvan vandaag nog helemaal geen sprake is.

Niemand kan voorspellen hoe een onderneming en haar aandeelhouders er over tien jaar uitzien. Des te meer reden om de waarde van je onderneming op 31 december 2025 vandaag al met stavingsstukken vast te leggen.

Geen economische waardering? Dan geldt een andere methode

Kies je niet voor een economische waardering, dan hebben je aandelen uiteraard nog steeds een fiscale referentiewaarde. Die wordt dan bepaald volgens een van de andere wettelijke methodes: een relevante transactie, een contractuele formule of de forfaitaire berekening op basis van het eigen vermogen plus vier keer de EBITDA.

De keuze gaat dus niet over wel of geen startwaarde, maar over de methode waarmee die startwaarde wordt bepaald.

Een economische waardering heeft vooral zin wanneer ze een realistischere en hogere waarde oplevert dan de forfaitaire formule, en wanneer het fiscale voordeel daarvan opweegt tegen de kostprijs van de waardering. Die afweging maak je best vooraf.

Let op de deadline van 31 december 2027

Of de verkoop nu over vijf, tien of twintig jaar plaatsvindt: voor aandelen die je al vóór de invoering van de meerwaardebelasting bezat, blijft 31 december 2025 het ijkpunt.

Kies je voor een onafhankelijke economische waardering, dan moet je bovendien rekening houden met een wettelijke termijn: die waardering moet uiterlijk op 31 december 2027 zijn opgemaakt. Wacht dus niet tot er een concrete verkoop, schenking of successie op tafel ligt.

Tot slot

Door de meerwaardebelasting is de waarde van niet-beursgenoteerde aandelen op 31 december 2025 een fiscaal sleutelgegeven geworden. Ook wie vandaag een aanmerkelijk belang heeft, kijkt best verder dan de huidige verhoudingen binnen het aandeelhouderschap.

Een schenking, een overlijden, de komst van een nieuwe aandeelhouder of een kapitaalverhoging kan ervoor zorgen dat jij of je opvolgers bij een latere verkoop in een heel ander fiscaal regime terechtkomen.

Bij HLB bekijken we samen met jou welke fiscale referentiewaarde op jouw aandelen van toepassing is, of een economische waardering zinvol is en welke stappen je best tijdig zet.

Benieuwd wat de meerwaardebelasting en de waarde op 31 december 2025 concreet betekenen voor jouw aandelen? Neem dan contact op met je HLB-expert voor meer informatie.

Heb je nog vragen over dit onderwerp?

Contacteer nu de expert van HLB.

Wladimir Vanderbauwede
Partner & Certified Tax Accountant
Foto auteur HubSpot (3)
Deel dit artikel:

Gerelateerde artikels

Tax Advisory

IPT-premie vóór jaareinde: eerst rekenen, dan storten

Voor vennootschappen met een boekjaar dat op 31 december afsluit, is het najaar een goed moment om de individuele pensioentoezegging (IPT) [...]

Tax Multinationals

Belgian Pillar Two Compliance: First Filing Cycle Completed, New Deadlines Ahead

Following several administrative extensions, the first Belgian Pillar Two compliance cycle for financial year 2024 has finally come to an end. [...]

Multinationals Tax

Belgian transfer pricing compliance: year-end deadlines approaching

Following the introduction of stricter Belgian transfer pricing documentation requirements, the extended deadline of 10 November 2026 for filing the updated [...]

Tax

Digitale btw rapportering en ViDA: wat Belgische ondernemingen moeten weten over nieuwe Europese en nationale regels.

Stand van zaken op 10 november 2026 De Belgische btw-rapportering kan vanaf 2028 sneller en gedetailleerder worden. Een wetsontwerp dat eind [...]

Accountancy Tax

Btw-vrijstellingsregeling kleine ondernemingen: drempel stijgt geleidelijk

Vanaf 1 januari 2027 wordt de omzetdrempel voor de bijzondere btw-vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen geleidelijk verhoogd. De huidige grens van 25.000 [...]

Accountancy Tax

Meerwaardebelasting op aandelen: waarom een waardering vandaag het verschil kan maken

Sinds 1 januari 2026 is de nieuwe meerwaardebelasting op financiële activa een feit. Voor veel beleggers klinkt dat misschien als een [...]

Artikels laden