Met de invoering van de CSRD heeft de Europese Unie een belangrijke stap gezet richting meer transparantie en betrouwbaarheid in duurzaamheidsrapportering. De CSRD vormt een kernonderdeel van de Europese Green Deal en verplicht ondernemingen om op een gestandaardiseerde en controleerbare manier te rapporteren over hun impact op milieu, maatschappij en governance (ESG).
CSRD in het kort
De CSRD vervangt en breidt de bestaande Non-Financial Reporting Directive (NFRD) aanzienlijk uit. Waar voorheen enkel grote organisaties van openbaar belang onder de rapporteringsplicht vielen, werd het toepassingsgebied sterk uitgebreid.
Ondernemingen moeten rapporteren volgens de European Sustainability Reporting Standards (ESRS). Deze standaarden bepalen gedetailleerd welke informatie moet worden opgenomen over onder meer:
- Klimaatverandering (CO₂-uitstoot, transitierisico’s, klimaatdoelstellingen)
- Milieu-impact (water, biodiversiteit, circulaire economie)
- Sociale thema’s (eigen personeel, ketenarbeiders, mensenrechten)
- Governance (bedrijfsvoering, interne controle, risicobeheer)
Een centrale pijler binnen CSRD is het principe van dubbele materialiteit: ondernemingen moeten zowel rapporteren over hoe duurzaamheidsfactoren hun financiële prestaties beïnvloeden, als over hun impact op mens en milieu.
Omnibus-wijziging
De Omnibus verwijst naar een pakket van voorstellen van de Europese Commissie om de recente duurzaamheidswetging te vereenvoudigen. Het doel is om administratieve lasten voor ondernemingen te verlagen.
De Omnibus bestaat uit 2 belangrijke luiken: Enerzijds is er de “stop de klok”-maatregel en anderzijds bevat het pakket inhoudelijke aanpassingen zoals de verhoging van de toepassingsdrempels.
Eerste luik: “Stop de klok”
“Stop de klok” verwijst naar een tijdelijk uitstel van bepaalde rapporteringsverplichtingen voor specifieke groepen van ondernemingen. De ondernemingen krijgen hierdoor extra tijd om zich voor te bereiden op de nieuwe vereisten. De maatregel geeft ondernemingen meer ruimte voor de implementatie van de vereiste processen, zoals het uitvoeren van een dubbele materialiteitsanalyse, het organiseren van dataverzameling en het implementeren van interne controles in lijn met de ESRS-standaarden. Deze maatregel zorgde er in hoofdzaak voor dat de tweede wave vennootschappen, die moesten rapporteren onder CSRD, uitstel kregen tot 2028 voor hun rapportering over boekjaar 2027.
Tweede luik: Verhoging drempels
In het kader van het Europese Omnibus-pakket werden de toepassingsdrempels van de CSRD aanzienlijk verhoogd. Waar de oorspronkelijke richtlijn ook grote ondernemingen met minstens 250 werknemers viseerde, wordt de rapporteringsplicht voortaan sterk ingeperkt.
De Raad van de EU heeft op 24 februari 2026 het vereenvoudigingspakket (Omnibus I) goedgekeurd waardoor enkel nog ondernemingen onder de CSRD vallen die meer dan 1.000 werknemers tellen én een netto-jaaromzet van meer dan 450 miljoen euro realiseren. Beide criteria moeten cumulatief worden overschreden.
Voor ondernemingen buiten de EU die een bijkantoor hebben in de EU, zal de CSRD alleen verplicht zijn wanneer de moederonderneming in de EU een netto-omzet van minstens 450 miljoen haalt en haar dochtonderneming of bijkantoor een omzet van meer dan 200 miljoen draait.
Hierdoor wordt de scope van de richtlijn aanzienlijk verkleind en vallen heel wat middelgrote ondernemingen buiten de verplichting.
VSME
De VSME-standard (Voluntary Sustainability Reporting Standard for non-listed SME’s) is een vrijwillig Europees rapporteringskader, specifiek ontwikkeld voor niet-beursgenoteerde kleine en middelgrote ondernemingen. De standaard sluit aan bij de bredere CSRD-regelgeving, maar is bewust eenvoudiger en proportioneel opgezet, zodat het praktisch haalbaar blijft voor KMO’s.
Hoewel veel KMO’s niet rechtstreeks onder de CSRD-rapportageplicht vallen, worden zij steeds vaker onrechtstreeks geconfronteerd met duurzaamheidsvragen. Grote klanten, banken, investeerders en andere stakeholders vragen immers ESG-informatie in het kader van hun eigen rapportageverplichtingen. De VSME biedt hiervoor een gestructureerd en gestandaardiseerd antwoord.
De standaard bevat een beperkt aantal kernindicatoren rond milieu, sociale en governance-thema’s, zonder de complexiteit van de volledige ESRS-vereisten. Dit maakt het mogelijk om op een efficiënte manier relevante duurzaamheidsinformatie te verzamelen en te communiceren, zonder een zware administratieve last.
Voor KMO’s biedt de VSME dan ook verschillende voordelen. De standaard verhoogt de transparantie en geloofwaardigheid richting klanten en financiële instellingen, versterkt de positie bij aanbestedingen en binnen de waardeketen, en helpt interne duurzaamheidsinitiatieven beter te structureren. Bovendien kan het werken met de VSME een goede voorbereiding vormen op eventuele toekomstige regelgeving.
Heb je over dit artikel nog vragen of wens je graag advies over de toepassing van de VSME-standaard voor jouw KMO? Aarzel dan niet om één van onze experten te contacteren.
